Amortyzator należy do podzespołów, których uszkodzenie bezpośrednio wpływa na bezpieczeństwo jazdy autem.
Amortyzatory z samochodach pełnią odpowiedzialną i niezmiernie trudną rolę. Najważniejszym zadaniem jest ciągłe utrzymywanie kontaktu kół do jezdni oraz zapobieganie kołysaniu samochodu.
Mają też zapewniać komfort jazdy na odpowiednim poziomie. Są to wykluczające się oczekiwania: najbezpieczniej aby amortyzatory miały możliwie największą siłę tłumienia, jednak im jest ona mniejsza, tym komfort większy. Dlatego też amortyzatory montowane fabrycznie mają charakterystykę będącą efektem kompromisu pomiędzy bezpieczeństwem, a komfortem jazdy. Parametry najczęściej są dobierane przez producentów dla obciążenia dwiema osobami o masie 75kg.
Niesprawny amortyzator może stanowić niebezpieczeństwo.
Zużyte amortyzatory znacznie zmniejszają bezpieczeństwo podróży – koła chwilowo mogą odrywać się od jezdni, ze względu na pogorszenie zdolności tłumienia. Może to zwiększyć drogę hamowania nawet do 30 proc. Kolejnym problemem może być utrata stabilności spowodowana przez kołysanie się nadwozia. Najbardziej odczuwalne jest to przy gwałtownych zmianach toru jazdy i zakrętach. Również łatwo wpaść w poślizg na mokrej nawierzchni.
Amortyzatory w złym stanie wpływają również na stan techniczny samochodu. Przyspieszają one bowiem zużycie podwozia, szczególnie opon, przegubów i silentblocków (tulei metalowo-gumowych).
Amortyzatory zużywają się powoli, dlatego często pogorszenie się ich właściwości przebiega niezauważenie. Dlatego też zalecanym jest sprawdzenie na stanowisku diagnostycznym stanu amortyzatorów co 20 tys. km. Tam szok-testery mają za zadanie oszacować ich zużycie, poprzez poddanie kół auta serii drgań o pewnej częstotliwości. Wymiana amortyzatorów jest konieczna, gdy jego sprawność spada do 30 proc lub różnica skuteczności przekracza 15 proc dla jednej osi. Wówczas niezbędna jest wymiana obu podzespołów w danej osi. Jednym ze sposobów oceny sprawności przed udaniem się do diagnosty może być próba rozkołysania nadwozia. Jeżeli przed powrotem do neutralnej pozycji wykona kilka ruchów, jest to ostrzeżenie o niezbyt dobrym stanie amortyzatorów. Ponadto wszelkie wycieki oleju z nich świadczą o konieczności wymiany. Praktycznie oznacza to potrzebę wymiany co ok. 80-100 tys. km. Jednak trwałość uzależniona jest od nawierzchni, po jakiej jeździł samochód, jak i marki i modelu. Wpływ ma też stan innych podzespołów w zawieszeniu, więc podczas wymiany amortyzatorów należy również sprawdzić i wymienić inne uszkodzone elementy.
Amortyzatory o zmiennym tłumieniu
Amortyzatory można wymieniać nie tylko z powodu zużycia. Producenci ciągle udoskonalają swoje produkty. Nowsze rozwiązania pozwalają poprawić własności jezdne samochodu, szczególnie kilkuletniego. Obecnie najbardziej popularne są amortyzatory np. Monroe Reflex czy Sachs Advantage, gazowo-olejowe, charakteryzujące się zmienną siłą tłumienia. Uzyskane jest to przez wprowadzenie rowka bocznikowego w środkowej części cylindra, którym to olej może przemieszczać się swobodnie przy niewielkich ruchach tłoka. Przy większych ruchach tłoka amortyzator usztywnia się, ponieważ ilość oleju jaka musi się przemieścić jest zbyt duża, aby mogła przedostać się rowkiem. Wtedy amortyzator zachowuje się jak tradycyjny. Dzięki temu rozwiązaniu przy spokojnej jeździe amortyzator zapewnia komfort podróży i zwiększone bezpieczeństwo przy dynamicznej. W nowych amortyzatorach ponadto dzięki zastosowaniu olejów o mniejszej lepkości i nowym, bardziej czułym zaworom zwiększono szybkość reakcji na drgania.
Jednak amortyzatorów nie wymienia się na przypadkowe. Dobierane są z katalogu w taki sposób, aby parametry ich pracy zgadzały się z zaleceniami producenta. Nowy amortyzator kosztuje ok 250-350zł w przypadku auta średniej klasy. W ofercie również są dostępne amortyzatory specjalne, jak sportowe, samopoziomujące, czy z elektroniczną regulacją siły tłumienia. W samochodach używanych do codziennej jazdy wystarczające są te olejowe lub gazowo-olejowe, pod warunkiem, że są sprawne.